Kışa Girerken Meme Sağlığı: Soğuk Aylarda Mastitisi Önlemek

Ekim sonuna doğru Trakya'da sabahlar bir anda serinliyor. Lüleburgaz'da, Kırklareli'de ya da Edirne'nin köylerinde sabah sağımına giderken nefesinizin buhar olduğunu görmeye başlıyorsunuz. Bu dönemde ahırda en çok gözden kaçan konulardan biri de meme sağlığı.

Yazın herkes sıcak stresiyle uğraşır, fanlara ve sulara bakar. Soğuk gelince dikkat yeme ve barınağa kayar. Oysa havanın soğuması, ahır kapılarının kapanması ve yatakların daha geç kuruması mastitis için uygun bir zemin hazırlar. Kışın somatik hücre sayısının yavaş yavaş yükseldiğini ancak mandıra sonucu geldiğinde fark eden işletme az değil.

Soğuk hava memeye ne yapar?

Sağımdan hemen sonra meme başı kanalı bir süre açık kalır. İnek bu sırada ıslak meme başlarıyla soğuk ve rüzgârlı bir alana çıkarsa ya da hemen yere yatarsa hem meme başı derisi zarar görür hem de mikropların içeri girmesi kolaylaşır. Ayaz ve kuru soğuk, meme başı derisinde çatlaklara yol açabilir. Çatlamış deriyi temiz tutmak zordur, mikroplar orada kolayca tutunur.

Bir de ahırın kapanması meselesi var. Soğuk diye bütün pencereleri ve perdeleri kapattığınızda içerisi nemlenir, amonyak kokusu artar. Nemli hava yatağı kurutmaz, ıslak yatak da çevresel mastitisin en sevdiği yerdir. Kısacası kışın iş sadece ineği üşütmemek değil, ahırı havasız bırakmamak da.

Yataklık ve ahır içi düzen

Kışın yatakları yazdan daha sık kontrol etmek gerekiyor. Elinizi yatağa bastırdığınızda nem hissediyorsanız o yatak değişmeli. Saman ya da talaş kullananlar, ineğin memesinin denk geldiği arka kısmı daha sık yenilemeli. Gübre sıyırma aralıklarını da kış diye uzatmayın. Koridorlar ne kadar temiz olursa ineğin ayağıyla yatağa taşıdığı pislik de o kadar azalır.

Havalandırmada dengeyi bulmak biraz tecrübe işi. Soğuk hava doğrudan ineğin üzerine çarpmamalı ama ahırın üst kısmından nemli hava çıkabilmeli. Sabah ahıra ilk girdiğinizde gözleriniz yanıyorsa ya da tavandan su damlıyorsa havalandırma yetmiyor demektir.

Sağım rutininde kışın ne değişir?

Rutin aynı kalmalı, sadece biraz daha titiz olmak gerekiyor. Ön sağımı atlamayın. İlk süt damlalarına bakmak, pıhtıyı ya da rengi değişmiş sütü erkenden görmenin en kolay yolu. Meme başlarını her inek için ayrı havluyla temizleyip iyice kurulayın. Kışın ıslak bırakılan meme başı yazdan çok daha çabuk çatlar.

Sağım sonrası daldırma ya da sprey uygulamasından sonra ineklerin hemen soğuğa çıkmamasına, birkaç dakika ayakta kalmasına dikkat edin. Bunun en pratik yolu taze yemi sağım dönüşüne denk getirmek. İnek yemliğe gider, meme başı kanalı kapanana kadar yatmaz.

Ekipman tarafını da unutmayın. Soğukta sıcak su ve yıkama düzeni aksarsa sağım makinesinin hijyeni bozulur. Meme lastiklerinin değişim zamanı geldiyse kış öncesi yenilemek iyi bir fırsat.

Somatik hücreyi tahmin etmeyin, ölçün

Mastitisin her zaman gözle görülen bir belirtisi olmaz. Süt normal görünür, meme sıcak değildir ama somatik hücre yükselmiştir. Mandıradan gelen sonuç ise tankın ortalamasıdır, sorunun hangi inekte olduğunu söylemez.

Bu yüzden şüphelendiğiniz ineği, hatta meme çeyreklerini ayrı ayrı ölçebilmek büyük avantaj. Hangi ineğin sütünü tanka katmayacağınıza, hangisi için veteriner çağıracağınıza tahminle değil sonuçla karar verirsiniz. Tedavi ve ilaç konusu tamamen veteriner hekiminizin işidir. Bizim buradaki amacımız sorunu erken görmek.

Kuruya çıkacak inekleri de kış başında ayrıca ele alın. Kuru dönemi veteriner hekiminizle birlikte planlamak, doğumdan sonraki ilk haftalardaki meme sorunlarının önüne geçmenin en sağlam yollarından biri.

DeLaval ile Çözüm

Kış öncesi meme sağlığı için gereken ürünlerin çoğu, sağım rutininin içinde her gün kullanılan basit ama işe yarar şeyler.

• DeLaval DCC Somatik Hücre Sayıcı: Taşınabilir bir cihaz; çiftlikte, ofiste ya da süt toplama noktasında kullanılabiliyor. Numunenin sonucu yaklaşık bir dakika içinde ekranda görünüyor. Tek tek inekleri ya da meme çeyreklerini kontrol etmenizi sağlıyor. Ölçümler için DCC kasetleri kullanılıyor. Ürün sayfası

• DeLaval Softcel ve WetCel meme havluları: Softcel ıslakken bile dayanıklılığını koruyan kuru kâğıt meme havlusu. WetCel ise önceden ıslatılmış, kullanıma hazır bir havlu; kova ve su hazırlamaya gerek bırakmıyor. İkisinde de her inek için ayrı yaprak kullanılması öneriliyor.

• DeLaval Önsağım Kabı: Bele takılan, 300 ml kapasiteli kap. İlk süt damlalarını kontrol etmeyi kolaylaştırıyor ve sütün yere sağılmasını önlüyor.

• DeLaval Naneli Meme Kremi: Japon nane yağı içeren, masajla uygulanan bir meme bakım kremi. Memede alışılmadık bir sertlik, şişlik ya da ısı fark ederseniz kremle yetinmeyin, veterinerinize danışın.

Sürücü Hayvancılık olarak 2017'den beri Trakya'daki süt üreticilerinin yanındayız. DeLaval'ın bölgedeki çözüm ortağı olarak İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz. Sağım rutininizi ve ahırınızı birlikte gözden geçirmek isterseniz ücretsiz keşif ve teklif için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir ya da WhatsApp hattımızdan (0533 338 15 66) yazabilirsiniz.