Kışın Süt İneğinin Suyu: Donan Suluk Sütü de Düşürür

Kışın su neden unutulur?

Yazın herkes suluğa bakar. Hava ısınınca ineklerin ne kadar su içtiği gözle görülür, suluğun başında sıra oluşur. Kış gelince dikkat yeme ve barınağa kayar, su arka plana düşer. Oysa soğuk aylarda da süt ineğinin en çok tükettiği şey sudur ve sütün büyük kısmı sudan oluşur. Suluk donarsa, su buz gibi akarsa ya da suluk kirlenirse inek daha az içer. Daha az içen inek daha az yer, daha az yiyen inek de daha az süt verir.

Trakya'da kış sert geçmese de gece donları, rüzgâr alan açık bölmeler ve dışarıdan geçen su hatları her yıl aynı sorunu çıkarır. Bu yazıda kış boyunca suyu nasıl kontrol altında tutabileceğinizi sahada gördüklerimizle anlatıyoruz.

Suyun yetmediğini nereden anlarsınız?

Su sorunu genellikle kendini doğrudan göstermez. Önce başka yerlerde iz bırakır:

• Yemlikte artan yem: İnek suya ulaşamadığında yemi de bırakır. Yemlikte her zamankinden fazla yem kalıyorsa suluklara da bakın.

• Süt tankında düşüş: Yem değişmediği hâlde günlük süt azaldıysa ilk kontrol edilecek yerlerden biri sudur.

• Suluk başında itişme: Az sayıda suluğa çok inek düşüyorsa baskın inekler suyu tutar, genç ve çekingen hayvanlar geri planda kalır.

• Sabah donmuş yüzey: Sabah ilk iş suluklara bakın. Yüzeyde buz varsa gece boyunca inekler suya rahat ulaşamamış demektir.

• Kuru ve sert gübre: Gübrenin kıvamındaki değişim de su ve yem alımı hakkında ipucu verir.

Kışa girerken suluk kontrol listesi

Kış ortasında suluk tamir etmek hem zor hem pahalıdır. Soğuklar başlamadan bir tur atmak çoğu sorunu baştan çözer.

• Hatları korumaya alın: Açıkta veya rüzgâr alan duvar boyunca geçen su borularını yalıtın. Donan bir boru bütün bölmeyi susuz bırakır.

• Valfleri kontrol edin: Yavaş dolan suluk, kalabalık bir grupta yetersiz kalır. Valfi kireç veya tortu yüzünden yavaşlamış sulukları temizleyin ya da parçasını değiştirin.

• Isıtma gereken noktaları belirleyin: Her suluk ısıtma istemez. Ama rüzgâr alan, açık padoktaki ya da ahırın soğuk köşesindeki suluklar için ısıtıcı düşünülmelidir.

• Suluk sayısını gözden geçirin: Sürü büyüdüyse ya da bölmeler değiştiyse suluklar yetiyor olabilir. Her grubun suya rahat ulaşabildiğinden emin olun.

• Suluk etrafını düzenleyin: Suluk önündeki zemin kışın buzlanır ve kayganlaşır. İnek kayma korkusuyla suluğa yaklaşmaz. Ahır düzeni hakkındaki önerilerimizi barınak planlaması yazımızda bulabilirsiniz.

Temizlik kışın da aksatılmamalı

Soğukta suluk temizliği ertelenmeye en müsait iştir. Ama suyun içine düşen yem, saman ve gübre kışın da çürür, su kokar ve inek içmek istemez. Kış boyunca da sulukları düzenli boşaltıp fırçalamak gerekir. Tapalı ya da kolay boşaltılan suluklar bu işi birkaç dakikaya indirir. Kirli su aynı zamanda sürü sağlığı için risktir; meme sağlığı ve kış hazırlığı hakkındaki önerilerimiz için kışa girerken meme sağlığı yazımıza göz atabilirsiniz.

Buzağı ve düveleri unutmayın

Buzağılar sütle beslendiği için suya ihtiyaçları yokmuş gibi düşünülür. Oysa buzağı ilk haftalardan itibaren temiz suya ulaşabilmelidir; su, yem tüketimini ve rumen gelişimini destekler. Kışın buzağı kulübelerindeki kovalar ilk donan yerlerdir. Günde birkaç kez kontrol edin ve buz tutmuşsa değiştirin. Buzağı beslemesiyle ilgili ayrıntıları buzağı besleme makinası yazımızda anlattık.

Su, yem maliyetinin görünmeyen tarafı

Pahalı bir rasyon hazırlayıp ineğin onu yeterince yememesi, en sık kaçan kayıplardan biridir. Yem maliyetini düşürmek için yapılan hesapların hepsi, ineğin yemi gerçekten tükettiği varsayımına dayanır. Su yetmezse bu varsayım bozulur. Yemlik tarafında neler yapılabileceğini yem maliyetlerini düşürme yazımızda topladık.

Sık sorulan sorular

Kışın her suluğa ısıtıcı gerekir mi?

Hayır. Kapalı ve rüzgâr almayan ahırlarda çoğu suluk ısıtıcısız çalışabilir. Açık padoklar, rüzgâr alan bölmeler ve dışarıdan geçen hatlar için ısıtma düşünülmelidir. Hangi noktaların risk taşıdığını ahırınızı görerek birlikte belirleyebiliriz.

Suluğun yeterli olup olmadığını nasıl anlarım?

Suluk başında sıra oluşuyorsa, baskın inekler suyu tutuyorsa ya da suluk içilen hızda dolmuyorsa suluk sayısı veya valf kapasitesi yetersiz olabilir.

Sulukları kışın ne sıklıkla temizlemeliyim?

Su kirlendikçe temizlenmelidir; kışın da bu ihmal edilmemelidir. İçinde yem, saman veya gübre biriken suluk inekleri sudan uzaklaştırır.

Buzağılara kışın su vermeli miyim?

Evet. Buzağılar sütle beslense de ilk haftalardan itibaren temiz suya ulaşabilmelidir. Kışın kovaların donmamasına dikkat edin.

Mevcut suluklarımı değiştirmeden iyileştirebilir miyim?

Çoğu zaman evet. Valf temizliği, yedek parça değişimi, hat yalıtımı ve suluk çevresinin düzenlenmesi önemli fark yaratır. Suluğunuzun fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, birlikte bakalım.

DeLaval ile Çözüm

Kışa girerken su tarafını sağlama almak için en çok konuştuğumuz DeLaval suluklar:

• DeLaval PT11 suluk: DeLaval suluk çeşitleri içindeki en büyük suluklardan biri; tek inekler veya 10'lu gruplar için kullanılabilir. Gıda ile temas onaylı dayanıklı polietilenden yapılmıştır, duvara veya yere monte edilebilir ve 4 barda 83 lt/dakika kapasiteli bir valfi vardır. Soğuk koşullarda da kullanılabilmesi için dalgıç ısıtıcı monte edilebilir. Yuvarlak tasarımı ve yandaki tapası temizliği kolaylaştırır.

• DeLaval T400 hayvan suluk: Duvara çift monteli, gıda onaylı plastikten 265 litre kapasiteli büyük bir yalak. Yüksek kapasiteli valfi sayesinde kalabalık gruplarda da suyu hızla yeniler.

• DeLaval S22 suluk: 22 lt/dakika kapasiteli valfe sahip paslanmaz çelik suluk. Dahili sıçrama koruması yataklıkların kuru ve temiz kalmasına yardımcı olur.

• DeLaval C5 suluk: Buzağılar ve düveler için tasarlanmış, siyah emaye kaplamalı ve aside dayanıklı yüzeyli dökme demir suluk.

Sattığımız ürünler orijinal DeLaval ürünleridir. Sürücü Hayvancılık olarak 2017'den beri çalışıyoruz; kurulum, servis ve yedek parça Lüleburgaz'daki ekibimizden geliyor. Yetkili DeLaval Distribütörü olarak İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz.

Ahırınızdaki suluk düzenini kışa girmeden birlikte gözden geçirmek isterseniz keşif ve görüşme talep etmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, WhatsApp hattımızdan yazabilir ya da 0533 338 15 66 numarasından arayabilirsiniz.