Sağım Makinesi Nasıl Yıkanır? Süt Hattı ve Tank Temizliği Adım Adım

Sağımdan sonra makineyi yıkamak çoğu çiftlikte yorgun saatlere denk gelir. Su akıtılır, makine bir tur çalıştırılır ve iş bitti sayılır. Sonra tank analizinde bakteri sayısı yüksek gelir ve sebebi önce inekte, yemde ya da toplayıcıda aranır. Oysa sorun çoğu zaman süt hattının, başlıkların ve tankın içinde, gözle görülmeyen bir kalıntı katmanındadır.
Bu yazıda kovalı makinede, sağımhanede ve süt tankında uygulanabilecek sade bir yıkama düzenini anlatıyoruz.

Süt kalıntısı neden bu kadar inatçı?
Sütün içinde yağ, protein ve mineral vardır. Üçü de ekipmanın iç yüzeyine farklı şekilde yapışır ve her biri farklı bir yıkamayla çıkar.
Yağ ve protein: Alkali (bazik) deterjanla çözülür. Günlük yıkamanın asıl işi budur.
Mineral kalıntısı: Sudaki ve sütteki mineraller zamanla beyazımsı, pürüzlü bir tabaka bırakır. Bunu asitli yıkama söker.
Bakteri: Bu iki kalıntının içine yerleşir. Kalıntı temizlenmezse dezenfeksiyon da yüzeye ulaşamaz.
Yani tek bir ürünle, hep aynı şekilde yıkamak çoğu zaman yetmez. Alkali ve asitli yıkamayı bir düzen içinde sıraya koymak gerekir.
Adım 1: Sağım biter bitmez durulayın
Süt kurumadan yapılan durulama, sonraki yıkamanın yükünü ciddi ölçüde azaltır. Bu ilk suyun çok soğuk olmaması gerekir, çünkü süt yağı soğukta katılaşıp yüzeye yapışır. Çok sıcak su da proteini yüzeye pişirir. Ilık su ile hattaki süt artığını dışarı atmak yeterlidir. Bu suyu tekrar devreye almayın, doğrudan dışarı akıtın.
Adım 2: Alkali yıkama
Durulamadan sonra sıra alkali deterjana gelir. Burada üç şey sonucu belirler: suyun sıcaklığı, deterjanın doğru oranı ve suyun hatta yeterli süre dolaşması. Yıkama suyu sıcak başlamalı ve tur bittiğinde soğumuş olmamalıdır; su yolda soğursa çözülen yağ yeniden yüzeye oturur. Oran ve sıcaklık için mutlaka ürün etiketindeki talimata uyun. Göz kararı fazla koymak hem para kaybıdır hem de lastik parçaları yıpratır, az koymak ise kalıntıyı bırakır.
Sağımhane ve robotlu sistemlerde otomatik yıkama ünitesi bu işi yapar ama ayarları zamanla kayabilir. Sıcak su kazanının yetip yetmediğini ve deterjan pompasının gerçekten çektiğini ara ara kontrol etmek gerekir.
Adım 3: Asitli yıkama ve dönüşüm düzeni
Asitli yıkama, alkalinin bırakamadığı mineral tabakasını çözer. Kaç günde bir yapılacağı suyunuzun sertliğine ve kullandığınız ürüne göre değişir. Sert sulu işletmelerde mineral tabakası daha çabuk oluşur. Suyunuzun sertliğini bilmiyorsanız bir su analizi yaptırmak, doğru ürün ve doğru düzen için iyi bir başlangıçtır.
Burada bir güvenlik kuralı var: klorlu ürünlerle asitli ürünler asla karıştırılmaz. Aynı kapta, aynı turda bir araya gelmemeleri gerekir. Kimyasalla çalışırken eldiven ve gözlük kullanın, ürünleri orijinal ambalajında ve çocukların ulaşamayacağı bir yerde saklayın.

Adım 4: Elle temizlenmesi gereken yerler
Otomatik yıkama her köşeye ulaşmaz. Haftalık bir elle temizlik turu bu açığı kapatır:
Meme lastikleri ve kısa süt hortumları: Dar iç kanal fırçayla temizlenir. Aşınmış, çatlamış lastik kalıntı tutar; zamanında değiştirilmelidir. Konuyu Clover meme lastiği yazımızda anlattık.
Kollektör (toplayıcı) ve kova: Geniş bir fırçayla içi ve contaları ovulur. Kovalı makinede kapak contası en çok atlanan yerdir.
Tank çıkışı ve vana: Tank yıkansa bile çıkış borusunun ucu ve vana çoğu zaman kirli kalır. Boru fırçasıyla temizlenmelidir.
Fırçaların kendisi: Kullandıktan sonra durulayıp asarak kurutun. Kılları yıpranmış fırça artık temizlemez.
Adım 5: Filtreye ve tanka bakın
Süt filtresini her sağımdan sonra değiştirirken bir saniye üstüne bakın. Filtrede tortu, pıhtı ya da kir görüyorsanız sorun sağım öncesi hazırlıktadır; bunu sağım öncesi meme hazırlığı yazımızda anlattık. Filtre kötü hazırlığı düzeltmez, sadece haber verir.
Süt tankı her boşaltmadan sonra yıkanır. Tank seçimi ve bakımıyla ilgili ayrıntıları süt soğutma tankı seçimi yazımızda bulabilirsiniz.
Yıkamanın iyi gitmediğini nereden anlarsınız?
Tank analizinde bakteri sayısının yükselmesi
Başlık, kova veya tank yüzeyinde beyazımsı, pürüzlü bir tabaka
Elle dokunulduğunda yağlı ya da kaygan bir his
Hattın içinden gelen ekşimiş süt kokusu
Bunlardan biri varsa önce suyun sıcaklığını, deterjan oranını ve asitli yıkamanın ne zaman yapıldığını kontrol edin. Somatik hücre de yüksekse sebep büyük ihtimalle inek tarafındadır; somatik hücre sayısı yazımızda bu ayrımı anlattık.
Sık sorulan sorular
Sağım makinesi her sağımdan sonra yıkanmalı mı?
Evet. Her sağımdan sonra durulama ve alkali yıkama yapılmalıdır. Kuruyan süt kalıntısı bir sonraki sağımda bakteri kaynağı olur.
Asitli yıkama ne sıklıkla yapılır?
Suyunuzun sertliğine ve kullandığınız ürüne göre değişir. Sert suda mineral tabakası daha hızlı oluşur. Ürün etiketindeki talimata ve su analizine göre bir düzen kurun.
Klorlu deterjanla asitli ürün birlikte kullanılabilir mi?
Hayır. Klorlu ürünler asitli ürünlerle karıştırılmamalıdır. İkisi ayrı turlarda, ayrı kaplarla kullanılır.
Yıkamada sıcak su yetmezse ne olur?
Yıkama suyu tur bitmeden soğursa çözülen yağ yeniden yüzeye yapışabilir. Kazan kapasitesini ve yıkama sonundaki su sıcaklığını ara ara kontrol etmek gerekir.
DeLaval ile Çözüm
Sürücü Hayvancılık, 2017'den bu yana Trakya'da Yetkili DeLaval Distribütörü olarak çalışıyor. Sağım ekipmanı hijyeni için sitemizde bulunan orijinal DeLaval ürünleri:
DeLaval Super alkali yıkama: Fosfatsız, klorlu alkali deterjan. Yumuşak ve orta sertlikteki sular için tasarlanmıştır; süt kaynaklı yağ ve protein kalıntılarının temizlenmesine yardımcı olur. Asitli bir ürünle dönüşümlü kullanımda 30 dH'ye kadar su sertliğinde kullanılabilir.
DeLaval C-Alka klorlu alkali yıkama: Sağım ekipmanı ve süt tankı için klorlu alkali deterjan; asitli ürünle dönüşümlü yıkama düzeni için formüle edilmiştir. 25, 60 ve 200 litre ambalaj seçenekleri vardır.
DeLaval N-Cid asitli yıkama: Sağım makinesi, süt hatları ve soğutma sistemlerinde biriken mineral kalıntıların uzaklaştırılmasına yardımcı olan, alkali yıkamayı tamamlayan asitli ürün.
DeLaval dörtlü fırça seti: Boru fırçası, çok amaçlı fırça, meme lastiği fırçası, geniş bulaşık fırçası ve fırçaları asarak kurutmak için duvar panosu.
DeLaval boru fırçası: Tank çıkışı ve boru bağlantıları için 500 mm uzunluğunda, 60 mm çapında, paslanmaz çelik gövdeli fırça.
DeLaval GW60 süt filtresi: Gıdayla temas onaylı, 320 x 60 mm, 200 adetlik paket; sütü tanka girmeden önce süzer.

Suyunuza ve sisteminize uygun yıkama ürününü ve düzenini birlikte belirleyebiliriz. İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz. Yıkama düzeninizi ve ekipmanınızı gözden geçirmek için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp üzerinden keşif ve görüşme talep edebilirsiniz.



Yorumlar