Süt Verimi Neden Düşer? Sürüde Verim Kaybının Sık Nedenleri

Mandıraya giden süt birkaç gün üst üste az gelince ilk akla gelen yemdir. Rasyon değiştirilir, konsantre artırılır, ama çoğu zaman verim yerine gelmez. Çünkü süt verimini düşüren şey her zaman yemliğin içinde değildir. Su, sağım düzeni, ahır konforu ve hasta inekler de aynı tabloyu yaratır.

Bu yazıda verim düştüğünde ahırda hangi sırayla bakmanız gerektiğini, sahada en sık gördüğümüz nedenleri ve bunları nasıl ayırt edeceğinizi topladık.
Önce düşüş sürünün tamamında mı, birkaç inekte mi?
Bu soru aramayı yarıya indirir. Tank sütü düştüyse ama sürünün çoğu aynı veriyorsa, sorun büyük ihtimalle birkaç inektedir. Bütün inekler aynı anda biraz düştüyse sebep ortak bir şeydir: yem, su, hava ya da sağım makinesi.
Bunu ayırmak için inek bazında verim bilgisine ihtiyacınız var. Her ineğin günlük verimini bilmiyorsanız, en azından birkaç gün boyunca yüksek verimli ineklerin sütünü not edin. Kayıt alışkanlığı yoksa sürü kaydı nasıl tutulur yazımız iyi bir başlangıçtır.
Sürünün tamamında düşüş varsa
Ortak sebepler genellikle şunlardır:
Yem değişikliği: Yeni silaj çukuru açıldı mı, yem partisi değişti mi, rasyona bir şey eklenip çıkarıldı mı? Aniden yapılan değişiklik birkaç gün içinde sütte görünür.
Yemliğe ulaşamamak: Yemi sabah verip akşama kadar itmezseniz inekler uzanamadığı yere bakar. Yem orada olsa bile yenmez. Gün içinde yemliğin önünü birkaç kez kontrol edin.
Su: Süt büyük oranda sudur. Donmuş ya da kirli suluk, yavaş dolan su hattı veya kalabalık bölmede tek suluk doğrudan verimi düşürür. Kış için ayrıntılar kışın süt ineği su tüketimi yazımızda.
Hava ve ahır: Sıcak dönemde sıcak stresi, kışın ise nemli, havasız ahır ineği zorlar. Kapalı tutulan bir ahırda nem ve amonyak birikir. Bunun için kışın ahır havalandırması yazımıza bakabilirsiniz.
Sağım makinesi: Vakum seviyesi, pulsatörler ve aşınmış meme lastikleri sütün tam alınmasını etkiler. İnekler sağımda huzursuzsa ya da sağım süreleri uzadıysa makineyi kontrol ettirin.
Birkaç inekte düşüş varsa
Tek tek ineklerde ani düşüş çoğu zaman bir sağlık sorununun ilk işaretidir. İnek henüz hasta görünmeden sütü azalır.
Mastitis: Ön sağımda pıhtı, sulu süt ya da şiş bir meme çeyreği arayın. Belirtisiz mastitis de verimi düşürür. Ayrıntılar için somatik hücre sayısı nasıl düşürülür yazımıza bakın.
Topallık: Ağrıyan inek yemliğe ve suluğa daha az gider, daha çok yatar. Sırtını kamburlaştıran, adımlarını kısa atan ineği not edin.
Taze inek sorunları: Doğumdan sonraki ilk haftalarda verimi yükselmeyen inek yakından izlenmelidir. Doğum sonrası inek bakımı yazımızda neye bakacağınızı anlattık.
Kızgınlık: Kızgınlıktaki inekte bir iki günlük küçük bir düşüş normal olabilir. Düşüş birkaç gün sürüyorsa başka bir nedeni araştırın.
Hasta olduğundan şüphelendiğiniz ineklerde teşhis ve tedavi kararını veteriner hekiminize bırakın.
Gözden kaçan nedenler
Bazı sebepler yavaş işler ve fark edilmesi zaman alır. Kalabalık bölmede yatacak yer bulamayan inek ayakta daha çok vakit geçirir. Yüksek rütbeli ineklerin yemlikten çekilmediği bölmede genç inekler geri kalır. Sağım saatlerinin her gün kayması da ineğin düzenini bozar. Ayrıca kuru dönemi kötü geçen inek yeni laktasyona zaten geriden başlar, bunun için kuru dönem yönetimi yazımızı okuyabilirsiniz.
Kısa bir kontrol sırası
Düşüşün sürüde mi, birkaç inekte mi olduğunu belirleyin.
Son bir haftada yemde, suda, havada veya sağım düzeninde neyin değiştiğini yazın.
Verimi düşen ineklerin memesini, ayaklarını, iştahını ve gevişini kontrol edin.
Sağım makinesinin bakımını aksatmadıysanız bile vakum ve meme lastiklerini gözden geçirin.
Bulduklarınızı veteriner hekiminiz ve beslenme uzmanınızla paylaşın.
Sık sorulan sorular
Süt verimi aniden neden düşer?
Ani düşüş çoğu zaman yem değişikliği, su sorunu, sağım makinesi arızası ya da mastitis gibi bir hastalıktan kaynaklanır. Önce düşüşün sürünün tamamında mı yoksa birkaç inekte mi olduğuna bakmak nedeni bulmayı kolaylaştırır.
Kışın süt verimi düşer mi?
Düşebilir. Kışın donan ya da çok soğuk su, kapalı ve nemli ahır, yemliğe ulaşamama gibi sorunlar verimi etkiler. Suluk ve havalandırma kontrolü kış aylarında daha önemlidir.
Süt verimini artırmak için ne yapılmalı?
Tek bir çözüm yoktur. İneğin önünde sürekli taze yem ve temiz su olması, rahat yatabileceği bir ahır, düzenli sağım ve sağlıklı meme verimi korumanın temelidir. Rasyon kararlarını beslenme uzmanınızla birlikte verin.
Sadece bir ineğin sütü azaldıysa ne yapmalıyım?
O ineğin memesini, ayaklarını, iştahını ve gevişini kontrol edin. Tek inekte ani verim düşüşü çoğu zaman bir sağlık sorununun ilk işaretidir. Şüphe varsa veteriner hekiminize danışın.
DeLaval ile Çözüm
Yetkili DeLaval Distribütörü olarak verim kaybının nedenini daha erken görmenize yardımcı olan orijinal DeLaval ürünlerini sunuyoruz:
DeLaval MM27BC süt ölçer: ICAR onaylı bu süt ölçer, sağım sırasında her ineğin süt verimini ölçer. Sütteki kan izlerini, süt iletkenliğini ve meme lastiklerine hava girişini de takip eder. Verimi düşen ineği fark etmeniz için günler beklemeniz gerekmez.
DeLaval FI7 verim göstergesi: İnek bazında verim takibine sade bir başlangıç isteyenler için. Süt akışını kızılötesi ışıkla algılar, sütle temas etmez, hareketli parçası yoktur ve sağım süresini de ölçer.
DeLaval OptiDuo yem itme robotu: Yemi ineklere doğru iterken yeniden karıştırır ve kabartır. Böylece yem gün boyu ineklerin önünde ve taze kalır. Günde bir kez yemleme yapan işletmelerde sabah verilen rasyon akşama kadar ulaşılabilir durumda olur.
DeLaval Bireysel Besleme Makinası: Laktasyon dönemine ve süt verimine göre her inek için ayrı konsantre yem planı yapmanızı sağlar. İnek, payına düşen yemi gün içine yayılmış küçük porsiyonlarla alır.

İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz. Sürünüzde verim takibini ve yemleme düzenini birlikte değerlendirmek için iletişim sayfamızdan veya WhatsApp üzerinden keşif ve görüşme talep edin.



Yorumlar