Kuru Dönem Yönetimi: İneği Kuruya Ayırırken Nelere Dikkat Etmeli?

Kuru dönem, bir sonraki laktasyonun başlangıcıdır
Kuruya ayrılan inek süt vermediği için çoğu ahırda ilgiden de düşer. Ahırın arka köşesine alınır, yemi azaltılır, doğuma kadar pek bakılmaz. Oysa ineğin doğumdan sonraki verimi, meme sağlığı ve doğumu ne kadar rahat atlatacağı büyük ölçüde bu haftalarda belirlenir.

Kuru dönemde meme dinlenir ve yeni laktasyona hazırlanır. Buzağı da son haftalarda en hızlı büyümesini yapar. Bu yüzden kuru inek boş duran bir inek değil, gelecek dönemin sütünü hazırlayan bir inektir. Aşağıda kuruya ayırmadan doğuma kadar sahada işe yarayan noktaları topladık.
Ne zaman kuruya ayırmalı?
Kuruya ayırma tarihi, beklenen doğum tarihinden geriye doğru hesaplanır. Çoğu işletmede yaklaşık iki aylık bir kuru dönem hedeflenir. İneğinize ve işletmenize uygun süreyi veteriner hekiminizle birlikte belirleyin.
Bu hesabın tutması için tohumlama ve gebelik kontrolü tarihlerinin kayıtlı olması gerekir. Tarihi bilinmeyen inek ya geç kuruya ayrılır ve dinlenmeden doğuma girer, ya da gereğinden erken ayrılır ve süt kaybı olur. Kayıt düzenini sürü kaydı nasıl tutulur yazımızda anlattık.
Kuruya ayırmadan önce memeye bakın
Kuruya ayırma, memedeki sorunları doğuma taşımamak için de bir fırsattır. Ayırmadan önceki haftalarda ineğin meme sağlığına bakmak kararınızı kolaylaştırır:
Somatik hücre sonucu: İnek bazında ölçüm, gizli mastitisi olan inekleri ortaya çıkarır. Hangi ineğe hangi kuru dönem uygulamasının yapılacağına bu sonuçlara bakarak veteriner hekiminizle karar verin.
Önsağım ve meme kontrolü: Pıhtı, renk değişikliği, sertlik ya da şişlik varsa ineği kuruya ayırmadan önce hekiminize gösterin.
Verim düzeyi: Kuruya ayırma günü hâlâ yüksek verimle süt veren inekleri önceden not edin. Bu ineklerde geçişin nasıl yapılacağını yine hekiminizle konuşun.
Somatik hücre takibini somatik hücre sayısı nasıl düşürülür yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Kuruya ayırma günü
Kuruya ayrılan ineği aynı gün sağmal grubundan ayırın ve belirgin şekilde işaretleyin. Sağımcının bu ineği yanlışlıkla sağıma alması, uygulanan kuru dönem ürünlerinin etkisini bozabilir ve kalıntılı sütün tanka gitmesine yol açabilir. Kuru inekler için ayrı bir renk seçin ve renklerin anlamını sağımhanede herkesin göreceği bir yere asın.

Kuruya ayırdıktan sonraki ilk günlerde memeyi kontrol edin. Meme dolar, bu normaldir. Ama memede sıcaklık, kızarıklık ya da ineğin halsizliği varsa beklemeden veteriner hekiminizi arayın.
Kuru dönemde barınak, su ve yem
Kuru inek, sağmal ineklerden daha az ilgi görse de aynı konfora ihtiyaç duyar:
Temiz ve kuru yatak: Kuru dönemin ilk haftaları ve doğumdan önceki son günler, memenin mikroplara en açık olduğu zamanlardır. Islak ve kirli yatak bu dönemde mastitis riskini artırır.
Yeterli alan: Kalabalık bölmede çekingen inekler yeme ve suya geç ulaşır. Kuru grup küçük olsa bile her ineğin rahat yatıp kalkabileceği yer olmalı.
Temiz ve bol su: Kuru inek de su içer, buzağıyı taşıdığı için ihtiyacı azımsanmamalı. Kışın donan suluk bu grupta daha geç fark edilir. Bu konuyu kışın süt ineğinin su tüketimi yazımızda konuştuk.
Kondisyonu koruyan rasyon: Kuru inek ne zayıflamalı ne de aşırı yağlanmalı. Doğuma yakın dönemde rasyonun nasıl değişeceğini beslenme uzmanınız ya da veteriner hekiminizle planlayın.
Doğuma yakın dönem
Doğumdan önceki son haftalar, kuru dönemin en hassas kısmıdır. Beklenen doğum tarihine yaklaşan inekleri temiz bir doğum bölmesine almak, doğumu takip etmeyi ve buzağıyı temiz bir ortamda karşılamayı kolaylaştırır. Doğumdan sonra buzağının ilk günlerine dair önerileri kışın buzağı bakımı yazımızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
İnek doğumdan ne kadar önce kuruya ayrılır?
Çoğu işletmede yaklaşık iki aylık bir kuru dönem hedeflenir. Tarih, beklenen doğum tarihinden geriye doğru hesaplanır. İneğinize uygun süreyi veteriner hekiminizle belirleyin.
Kuruya ayırmadan önce somatik hücre ölçümü neden önemli?
İnek bazında ölçüm, gizli mastitisi olan inekleri ortaya çıkarır. Hangi ineğe hangi kuru dönem uygulamasının yapılacağına veteriner hekiminiz bu sonuçlara bakarak karar verebilir.
Kuru inek sağmal inekle aynı bölmede kalabilir mi?
Kuru inekleri ayrı bir grupta tutmak ve belirgin şekilde işaretlemek daha güvenlidir. Böylece yanlışlıkla sağıma alınmazlar ve kalıntılı sütün tanka gitme riski azalır.
Kuru dönemde inek ne kadar su içmeli?
Kesin miktar ineğe, yeme ve havaya göre değişir. Önemli olan suyun her zaman temiz, bol ve kolay ulaşılabilir olmasıdır. Kışın suluğun donmadığını her gün kontrol edin.
DeLaval ile Çözüm
Kuru dönem yönetimini kolaylaştıran DeLaval ürünleri:
DeLaval DCC somatik hücre sayıcı: Taşınabilir bir cihazdır. Tek tek ineklerin ya da meme çeyreklerinin somatik hücre sayısını çiftlikte ölçer, sonuç yaklaşık bir dakikada ekranda görünür. Kuruya ayırma öncesi kontrollerde laboratuvar sonucunu beklemeden karar vermenize yardımcı olur. Ölçümler için DeLaval DCC kasetleri kullanılır.
DeLaval hayvan işaretleme kalemi (mavi): Kuru, tedavideki ya da ayrılması gereken inekleri geçici olarak işaretlemek için. Sıcaklığa dayanıklıdır, rengi yoğundur ve uzaktan kolayca görülür. Kırmızı renkle birlikte kullanıp grupları ayırabilirsiniz.
DeLaval MM27BC süt ölçer: Sağım sırasında her ineğin verimini ölçer. Kuruya ayırma tarihine yaklaşan ineklerin verimini takip etmenizi sağlar.
DeLaval T400 hayvan suluk: Gıda onaylı plastikten, duvara çift taraflı monte edilen 265 litrelik yalak. Yüksek kapasiteli valfi sayesinde gruptaki hayvanlara bol ve taze su sağlar.

Sattığımız ürünler orijinal DeLaval ürünleridir. Sürücü Hayvancılık olarak 2017'den beri çalışıyoruz; kurulum, servis ve yedek parça Lüleburgaz'daki ekibimizden geliyor. Yetkili DeLaval Distribütörü olarak İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz.
Kuru inek bölmenizi ya da meme sağlığı takibinizi birlikte gözden geçirmek isterseniz keşif ve görüşme talep etmek için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, WhatsApp hattımızdan yazabilir ya da 0533 338 15 66 numarasından arayabilirsiniz.



Yorumlar