İneklerde Kırkım: Meme ve Kuyruk Kırkımı Kışın Neden Önemli?

Kış gelince inekler ahıra kapanır, tüyleri de uzamaya başlar. Memenin çevresindeki, kuyruktaki ve arka bacaklardaki uzun kıllar gübreyi ve altlıktaki nemi tutar. Sağımhaneye gelen ineğin memesi kirliyse sağım öncesi hazırlık uzar, sağımcı daha çok havlu harcar, iş yine de tam temiz olmaz.

Meme ve kuyruk kırkımı bu yüzden süs işi değil, sağım hijyeninin bir parçasıdır. Aşağıda hangi bölgelerin kırkıldığını, kışın nelere dikkat etmek gerektiğini ve işi kolaylaştıran pratik noktaları topladık.
Uzun kıl memede ne sorun çıkarır?
Kıl uzadıkça kir tutar ve kolay kurumaz. Yatan ineğin memesine bulaşan gübre, kılların arasında kalır. Sağımcı meme başını silse bile meme derisinde ve kıllarda kalan kir, sağım sırasında başlıklara ve süte karışabilir.
Bunun sahada görülen birkaç sonucu var:
Daha uzun meme hazırlığı: Kirli ve kıllı meme, temizlemek için daha çok zaman ve havlu ister.
Meme sağlığı riski: Meme başı çevresinde kalan kir, mastitis yapan bakterilerin taşınmasını kolaylaştırır.
Robotlu sağımda zorluk: Robotla sağılan sürülerde memedeki uzun kıllar meme başlarının bulunmasını zorlaştırabilir.
Kontrolün zorlaşması: Kıllı memede şişlik, yara ya da sertlik daha geç fark edilir.
Kış aylarında meme sağlığını korumanın diğer yollarını kışa girerken meme sağlığı yazımızda anlattık.
Hangi bölgeler kırkılır?
Süt ineklerinde kırkım çoğunlukla belli bölgelerle sınırlı tutulur:
Meme: Memenin alt yüzü ve meme başlarının çevresi. Amaç meme derisini görünür ve kolay temizlenir hâle getirmektir.
Kuyruk: Kuyruğun ucundaki uzun kıl püskülü kısaltılır. Kuyruğun kendisine dokunulmaz. Gübreye bulanan uzun püskül, ineğin kendi memesine ve sağımcıya kir savurur.
Arka bacakların iç yüzü ve sağrı: Yatarken altlığa değen ve gübre tutan bölgeler.
Kışın bütün vücudu kırkmak gerekmez. Tüy, ineği soğuktan korur. Özellikle açık ya da cereyanlı ahırlarda kırkımı bu bölgelerle sınırlı tutmak daha doğru olur.
Kışın kırkım yaparken nelere dikkat edilmeli?
Günü seçin: Çok soğuk ve rüzgârlı günlerde kırkım yapmayın. Kırkılan inek ahırda cereyana maruz kalmamalı.
Kuru hayvanla çalışın: Islak ve çamurlu kıl hem zor kesilir hem de bıçağı çabuk köreltir. Gerekirse önce kaba kiri fırçayla alın.
Sakin bir ortam kurun: Gürültü ve aceleyle kırkım yapılan inek huzursuzlanır. İneği güvenli şekilde bağlayın ya da sıkma yerinde çalışın. Arka tarafta çalışırken tekmeye karşı dikkatli olun.
Meme başlarına dokunmayın: Meme başı derisi incedir. Makineyi meme başlarına değdirmeden, kıllarla aynı yönde ve yavaş ilerleyin.
Elektriğe dikkat edin: Kabloyu sudan, gübreden ve hayvanın ayak altından uzak tutun.
Kırkım bir kerelik iş değildir. Kıllar yeniden uzayıp kir tutmaya başladığında tekrarlayın. Bunu sürü kontrolleriyle ya da kuruya ayırma gibi rutin işlerle birlikte planlamak işi kolaylaştırır. Kuru dönemdeki ineğin bakımı için kuru dönem yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.
Makinenin bakımı işin yarısıdır
Kör bıçak kılı keser yerine çeker. İnek rahatsız olur, iş uzar. Bıçakları keskin ve temiz tutun, kullanım sırasında düzenli yağlayın, her kullanımdan sonra kıl artıklarını temizleyin. Makineyi kuru bir yerde saklayın. Birden fazla bıçak takımı bulundurmak, biri bileylenirken işin durmamasını sağlar.
Kırkım tek başına yetmez
Kırkım memeyi temizlemeyi kolaylaştırır ama sağım öncesi hazırlığın yerini tutmaz. İlk sütü ön sağım kabına almak, meme başlarını her inek için ayrı havluyla temizleyip kurulamak ve altlığı kuru tutmak yine gereklidir. Altlığı ıslak ve gübreli bir ahırda en düzgün kırkılmış meme bile kısa sürede kirlenir.
Kendini kaşıyabilen inek de daha temiz kalır. Bu konuyu inek kaşıma fırçasının önemi yazımızda ele aldık. Tank sonucunuzda somatik hücre yükseliyorsa somatik hücre sayısı nasıl düşürülür yazımız da işinize yarar.
Sık sorulan sorular
İneklerde meme kırkımı ne işe yarar?
Memedeki uzun kıllar gübre ve nem tutar. Kırkılmış meme daha kolay temizlenir, sağım öncesi hazırlık kısalır ve memedeki şişlik ya da yara daha erken fark edilir.
Kışın inek kırkılır mı?
Kışın bütün vücut değil, meme, kuyruk ucu, arka bacakların iç yüzü ve sağrı gibi kir tutan bölgeler kırkılır. Çok soğuk ve rüzgârlı günler seçilmemeli, kırkılan inek cereyanda bırakılmamalıdır.
Kuyruk kırkımında kuyruk kesilir mi?
Hayır. Yalnızca kuyruğun ucundaki uzun kıl püskülü kısaltılır, kuyruğun kendisine dokunulmaz.
Kırkım ne sıklıkla yapılmalı?
Kıllar yeniden uzayıp kir tutmaya başladığında tekrarlanmalıdır. Sürü kontrolleri ya da kuruya ayırma gibi rutin işlerle birlikte planlamak işi kolaylaştırır.
DeLaval ile Çözüm
Kırkımı ve sağım öncesi hazırlığı kolaylaştıran orijinal DeLaval ürünlerini Yetkili DeLaval Distribütörü olarak sunuyoruz:
DeLaval Elektrikli Kırkım C2: Sığır ve atlar için geliştirilmiş kırkım makinesi. 200 W gücünde sabit mıknatıslı motoru vardır ve 65 dB ses seviyesiyle sessiz çalışır, bu da hayvanın sakin kalmasına yardımcı olur. 1240 gramlık ağırlığı ve ergonomik tasarımıyla uzun kullanımda elde rahat tutulur. Yedek bıçak için de bize ulaşabilirsiniz.
DeLaval Softcel meme temizleme havlusu: Sağım öncesi memeyi temizlemek ve kurulamak için iki katlı kâğıt havlu. Islakken de emiciliğini korur. Her inek için ayrı yaprak kullanılması önerilir.
DeLaval WetCel ıslak meme havlusu: Önceden ıslatılmış, kullanıma hazır meme havlusu. Su ve kova hazırlamaya gerek bırakmaz.
DeLaval ön sağım kabı: Bele takılan model, ilk sütü kontrol etmek için.

İstanbul, Kocaeli, Edirne, Tekirdağ, Çanakkale ve Kırklareli'deki işletmelere hizmet veriyoruz. Sürünüze uygun sağım hijyeni ve bakım ürünlerini birlikte belirlemek için iletişim sayfamızdan ya da WhatsApp üzerinden keşif ve görüşme talep edin.



Yorumlar